Willemsfondsers van vroeger
In Brussel zijn we reeds sinds 1873 actief met het Willemsfonds. In die meer dan 150 jaar waren heel wat bekende mensen lid van onze vereniging.
Waarom men lid werd, is verschillend bij elk van hen. Sommigen waren bestuurslid en organiseerden mee activiteiten. Anderen namen gewoon deel aan activiteiten. Ook vanwege de Willemsfondsbibliotheken- en boekerijen werden heel wat mensen lid. En ook uit sympathie voor onze vereniging kon men lid zijn. Deze pagina tracht die intenties niet na te gaan, maar wel willen we graag de rijkheid van ons verleden tonen. Met dank aan het archief Liberas konden we deze lijst samenstellen. Vooral over figuren in de 2de helft van de 19de eeuw hebben we veel teruggevonden, vandaar dat er momenteel meer personen uit deze periode terug te vinden zijn in deze lijst dan uit de 20ste eeuw. Ook privacy is een reden waarom we meer recente bekende Brusselse Willemsfondsers niet in deze lijst zetten.
Karel Buls
Burgemeester van Brussel
Karel Buls (1837 - 1914)
Ere-voorzitter van het Brusselse Willemsfonds. Goud- en zilversmid die van 1881 tot 1899 liberaal burgemeester van Brussel was. Hij richtte de Ligue de l'enseignement op om analfabetisme te bestrijden en hij versterkte het (Nederlandstalig) onderwijs in Brussel. Was een vooruitziend urbanist, die zijn visie op organisch groeiende steden beschreef in het boek “L’esthétique des villes” (1893, vertaald en heruitgegeven door het Brusselse Willemsfonds in 2015). Liet tijdens zijn ambtsperiode de Grote Markt restaureren, maar lag rond stadsplanning in de clinch met koning Leopold II.
Maurice Van Meenen
Burgemeester van Sint-Gillis
Maurice Van Meenen (1848-1909)
Advocaat, progressief liberaal, gemeenteraadslid, schepen en burgemeester van Sint-Gillis (1893-1896 en 1900-1909) en provincieraadslid (1880-1909). Als Schepen van Openbaar Onderwijs legde hij in 1881 de basis voor de uitbouw van het gemeentelijk onderwijs. Als burgemeester huldigde hij in 1904 het huidige stadhuis in, dat aan aan het Van Meenenplein ligt, en legde hij mee de grondslag voor de Brusselse intercommunale watermaatschappij. Het beeldje ‘De Bocq’ van Jef Lambeaux uit 1894 voor het stadhuis verwijst naar de gelijknamige rivier waar Brussel zijn drinkbaar water wint.
Xavier Mellery
Kunstschilder
Xavier Mellery (1845-1921)
Brusselse kunstschilder die wordt gezien als voorloper van het Symbolisme. Hij stelde meermaals tentoon bij Les XX en was de eerste leermeester van Fernand Khnopff. De straat waar hij lange tijd woonde is, is naar vernoemd.
Paul Janson
Volksvertegenwoordiger
Paul Janson (1840-1913)
Progressistische liberaal, Brussels gemeenteraadslid (1884-1888), Volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Brussel (1877-1884, 1889-1894 en 1900-1913), en Minister van Staat, streed mee voor het algemeen enkelvoudig kiesrecht
Ernest Salu
Beeldhouwer
Ernest Salu (1846-1923)
Beeldhouwer, die o.a. aan het Beursgebouw meewerkte, en de oprichter van de bekende steenkapperij in Laken, gespecialiseerd in funerair beeldhouwwerk. Vlak naast de begraafplaats van Laken had hij zijn atelier, dat ook door de volgende generaties (Ernest Salu II en Ernest Salu III) werd voortgezet en waar momenteel het Museum voor Grafkunst is gevestigd. Het werk van Salu is te vinden op heel wat Brusselse begraafplaatsen.
Jean Dubrucq
Industrieel
Jean Dubrucq (1838-1926)
Industrieel die een gieterij had in de Manchester-industriesite in Sint-Jans-Molenbeek. Hij gaf de krant Bruxelles Maritime uit en stichtte de Zeevaartschool in de Claessensstraat (waar nu het Athénée Marguerite Yourcenar is gevestigd). Zetelde lang voor de Liberale Partij in de gemeenteraad van Molenbeek.
Jean Jacquet
Burgemeester van Koekelberg
Jean Jacquet (1849-1892)
Industrieel en burgemeester van Koekelberg van 1885 tot 1892. Getrouwd met Estelle Lacroix, dochter van een van de uitbaters van de toenmalig bekende leerlooierij Lacroix op de Gentsesteenweg. Gustave Delcoigne, zoon van het hoofd van de leerlooierij Lacroix François Delcoigne en tevens Jacquets neef, was schepen van openbaar onderwijs tijdens Jacquets bewind als burgemeester.
Emile Bockstael
Burgemeester van Laken
Emile Bockstael (1838-1920)
De laatste burgemeester van Laken van 1880 tot aan zijn overlijden in 1920. Oprichter van liberale caritatieve en culturele verenigingen. Lid van de vrijmetselaarsloge ‘Les Amis Philantropes’. Emile Bockstaels herenhuis op de Koninginnelaan 266 is sinds 2021 beschermd en huisvest momenteel een kunstgalerij. Het is een niet zo bekende parel met typische burgerlijke inrichting en kenmerkt zich door een variëteit aan stijlen. De trap met Egyptische muurschilderingen en de wandtapijten in de eetkamer, met taferelen geïnspireerd op het werk van de 17de-eeuwse schilder David Teniers, springen in het oog.
Dieudonné Lefèvre
Industrieel en schepen in Laken
Dieudonné Lefèvre (? - 1893)
Lakense industrieel en schepen van deze gemeente. Deelnemer aan het eerste Liberaal Progressief Congres van België van mei 1887 ,waar onder meer het verplicht (lager) onderwijs en de uitbreiding van het stemrecht als progressieve koers bepaald werd.
Pierre Verhoeven
Schepen in Laken
Pierre Verhoeven
Schepen van Laken tussen 1880 en 1893.
H.A. Laneau
Burgmeester van Jette
H.A. Laneau
Burgemeester van Jette van 1882 tot 1885.
Karel Bogaerd
Dichter en toneelschrijver
Karel Bogaerd (1834-1906)
Bogaerd was doorheen zijn leven smidsknecht, stationschef, ambtenaar bij het Ministerie van Openbare Werken en Journalist. Maar hij was vooral ook een begenadigd dichter en toneelschrijver. Eind jaren 1870 vestigde hij zich in Laken, waar hij vanaf 1892 tot aan zijn dood gemeenteraadslid was.
Jean-Charles Claessens
Schepen in Laken
Jean-Charles Claessens (1826-1888)
Schepen in Laken. Na zijn dood veranderde de Ribeaucourtstraat, gelegen nabij de Molenbeekstraat waar hij een landhuis bezat, in de Claessensstraat.
Pierre Gassée
Tekenaar en theaterregisseur
Pierre Gassée (1828-1908)
Tekenaar (voor decoraties op industriële schaal), met grote interesse in het theaterwezen. Hij regisseerde enkele toneelstukken, zonder veel succes, en bleef zijn hele leven de Vlaamse dramakunst steunen. Na aankomst in de hoofdstad werd hij gemeenteraadslid in Sint-Jans-Molenbeek. In zijn overlijdensbericht in "La Flandre Liberale" stelde men "Il ne comptait à Bruxelles que des amis, car il était bon, sincère et fidèle".
Jef Mennekens
Toneelschrijver en dichter
Jef Mennekens (1877-1943)
Toneelschrijver, dichter, en recensent. Nauw betrokken in de jaren dertig bij het Koninklijk Landjuweel, de wedstrijd voor het amateurtoneel in Vlaanderen. Vriend van Herman Teirlinck. Secretaris van de ministers van Openbaar Onderwijs Julius Hoste en Octave Dierckx. Gemeentesecretaris van Molenbeek vanaf 1921. Hij overleed nadat hij werd neergeschoten in 1943, wellicht als gevolg van een machtsstrijd in Molenbeek.
Henri Hollevoet
Burgemeester van Sint-Jans-Molenbeek
Henri Hollevoet (1833-1911)
Burgemeester van Sint-Jans-Molenbeek van 1879 tot 1911 en eerder ook gemeenteraadslid, schepen en provincieraadslid. Volksvertegenwoordiger voor het arrondissement Brussel van 1892 tot 1894. Zette in Molenbeek eind 19de eeuw gratis gemeentelijk onderwijs voor jongens en meisjes op poten en huldigde in 1886 het huidige gemeentehuis in.